NAFAKA DAVALARI

*

Hukukumuzda 3 farklı çeşit nafaka türü vardır. Bunlar tedbir nafakası, yoksulluk nafakası ve iştirak nafakasıdır. 

 

Nafaka davası boşanmadan önce dava yok iken açılabileceği gibi boşanma davası ile birlikte de açılabilir ve talep edilebilir.

 

Boşanma davası açılmadan önce açılan nafaka davası tedbir nafakası davasıdır. Tedbir nafakası eş ve reşit olmayan çocuklar için istenir. Aile mahkemesinde görülür. Karı koca ayrı yaşamaya başladıklarında davayı açan kişinin ayrı yaşamakta haklı olduğunu ispatlaması gerekir. Tarafların mali ve sosyal durum araştırmaları yapılır ve buna göre karar verilir.

 

Tedbir nafakası davası devam ederken boşanma davası açılırsa iki dosya birleştirilerek dava görülür.

 

Tedbir nafakasına dava tarihinden itibaren hükmedilir. Yıllık talep edilen nafaka bedeli üzerinden nisbi harç alınarak açılır. Tedbir nafakası için faize hükmedilmez.

 

Kadınının geliri yüksek olsa dahi evlilik birliğinin devamı süresince iş ve çocukların bakımına katılma yükümlülüğü kocaya ait olduğundan dava tarihinden boşanma ile ilgili hüküm kesinleşinceye kadar tedbir nafakasına hükmolunur. Ancak, akıl hastası olan, çalışamayan ve serveti, mal varlığı, geliri olmayan koca ile asker olan şahsi malı, serveti, mal varlığı olmayan koca tedbir nafakası ile sorumlu tutulamaz.

 

Tedbir nafakası boşanma davası tarihinden başlayıp hükmün kesinleştiği tarihe kadar geçerli olmak üzere hükmedilir.

 

Nafaka talebi şahsi bir hak olduğundan mirasçılara geçmez.

 

Tedbir nafakası ayrı bir dava olarak değil boşanma davası ile birlikte de talep edilebilir. Dava devam ederken davanın devamı esnasında yada karar verilirken indirilip artırılmak üzere tedbir nafakasına hükmedilebilir. Boşanma davası içinde alına tedbir nafakası kararı kısa bir ara karar yazımı ile icra takibine de konu edilebilir. Talep edilmese bile yasa hükmü gereği hakim eş ve çocuklar için tedbir nafakasına hükmedebilir.

 

Yoksulluk nafakası boşanma kararı ile birlikte bağlanan nafakadır. Daha önce verilen tedbir nafakası yoksulluk nafakasına dönüşür ve eş için verilir. Çocuk için verilen nafakaya ise iştirak nafakası denir. Çocuklar reşit olana kadar devam eder. Boşanma davası içinde talep edilmese bile ayrı bir dava ile de talep edilebilir.

 

İştirak nafakası velayet kendisine verilen taraf tarafından diğer tarafa karşı talep edilir.

 

MEDENİ KANUN

MADDE 175.- Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan malî gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir.

 

Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz.

 

 

MADDE 329.- Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir. Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hâllerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

 

 

MADDE 330.- Nafaka miktarı, çocuğun ihtiyaçları ile ana ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri dikkate alınarak belirlenir. Nafaka miktarının belirlenmesinde çocuğun gelirleri de göz önünde bulundurulur.

Nafaka her ay peşin olarak ödenir.

 

Hâkim istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.

 

 

MADDE 331.– Durumun değişmesi hâlinde hâkim, istem üzerine nafaka miktarını yeniden belirler veya nafakayı kaldırır.

 

MADDE 332.- Nafaka davası açılınca hâkim, davacının istemi üzerine dava süresince gerekli olan önlemleri alır.

Soybağı tespit edilirse, davalının, uygun nafaka miktarını depo etmesine veya geçici olarak ödemesine karar verilebilir.

 

 

MADDE 333.- Babalık davası ile birlikte nafaka istenir ve hâkim, babalık olasılığını kuvvetli bulursa, hükümden önce çocuğun ihtiyaçları için uygun bir nafakaya karar verebilir.

 

MADDE 334.- Ana ve baba nafaka yükümlülüklerini sürekli olarak ve ısrarla yerine getirmezlerse ya da kaçma hazırlığı içinde bulundukları, mallarını gelişigüzel harcadıkları veya heba ettikleri kabul edilebilirse hâkim, gelecekteki nafaka yükümlülüklerine ilişkin olarak uygun bir güvencenin sağlanmasına veya gerektiğinde diğer önlemlerin alınmasına karar verebilir.

 

NAFAKANIN ARTIRIMI DAVALARI 

 

Eşler boşandıktan sonra boşanma davası ile hükmedilen yoksulluk ve iştirak nafakası daha önceden boşanma kararı ile verilen artış maddesi olsa da günün ekonomik koşullarına ve özellikle çocukların artan ihtiyaçlarına cevap vermez hale gelebilir. Bu durumda nafaka alan eş kendisi ve çocukları için nafaka artırımı davası açabilir.

 

Bu davalar da Aile Mahkemesinde görülür. Ödenen nafaka ile artırım istene nafaka arasındaki yıllık fark üzerinden nisbi harç ile açılır.

 

Hakim tarafların sosyal ekonomik durumları, önceki nafakanın bağlanma zamanı, değişen ihtiyaçları gözönüne alarak karar verir.

 

Nafaka artırımı davalarında karar dava tarihinden geçerli olmak üzere verilir, bunun talebe yazılması gerekir.
 

NAFAKANIN İNDİRİLMESİ VE KALDIRILMASI DAVALARI 

 

Lehine nafaka hükmedilenin nafaka ödeyenden durumunun daha iyi hale gelmesi, çocukların reşit ve kendine bakabilecek hale gelmesi, ödeyen kişinin aşırı yoksulluk ve servet kaybına uğraması, buna karşın alanın normal gidişattan daha fazla gelir elde eder duruma gelmesi halinde nafaka ödeyen tarafın açacağı dava ile nafaka bedelinde indirim veya nafakanın tamamen kaldırılmasına karar verilebilir.

 

Bu davalar da Aile Mahkemesinde açılır.

 

Nafaka alan kadın yeniden evlenir ya da evli imiş gibi başkasıyla ortak bir hayat sürmeye başlar ise nafaka ödeyen eş bu nafakanın kaldırılması için de dava açabilir.

 

Vefat ile de ödenen nafaka sona erer.
 

NAFAKANIN CEZAİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ 

 

Nafaka borcunu ödememe durumunda kanunlarımız cezai sorumluluk getirmiştir.

 

İCRA İFLAS KANUNU 

 

Nafakaya ilişkin kararlara uymayanların cezası

 

MADDE 344 – Nafaka vermeye mahkum olup da ilâmda gösterilen ödeme şartlarına riayet etmeyen borçlu, alacaklının şikâyeti üzerine tetkik merciince tarafların hal ve vaziyetlerine göre on günden üç aya kadar hafif hapse mahkum edilir. Cezanın infazından sonra işleyecek nafaka hakkında aynı hüküm cereyan eder.

 

Ancak borçlu, nafakanın kaldırılması veya azaltılması hakkında dava açmış ve borçlunun ileri sürdüğü sebepler, tetkik merciince cezanın tehiri talebini kabul ettirecek mahiyette bulunmuş olursa, bu madde hükmünün uygulanması yargılama sonucuna bırakılabilir.

 

Mahkemece ara kararı ile hükmedilen nafakayı ödemeyen borçlular hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.

 

Kanun metninden de anlaşılacağı üzere mahkeme kararı ile bağlanan bir nafakayı ödememenin hukuki sorumluluğunun yanı sıra cezai sorumluluğu da vardır.

 

Ödenmeyen nafakalar için yapılan icra takibinde borçlu tarafa ödeme emri tebliğ edilip takip kesinleşmesinden sonra alacaklının icra ceza mahkemesine şikayeti ile nafaka borçlusuna 10 günden 3 aya kadar hapis cezası verilebilir.

 

Birikmiş nafaka alacakları için değil devam eden nafaka alacakları için ceza başvurusu yapılır.

NAFAKA DAVALARI ÖRNEK DİLEKÇELER

*

 

İSTANBUL … AİLE MAHKEMESİNE

 

DAVACI                                     : Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik No

Adres

VEKİLİ                                       : Avukat Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik No, Sicil No

Adres

DAVALI                                     : Adı ve Soyadı,

Adres

DAVA KONUSU                         : Davalı ile halen evli olan ama haklı gerekçelerle ayrı yaşamak zorunda kalan davacı tarafa tedbir nafakası bağlanması gereği istemlidir.

AÇIKLAMALAR                           : Müvekkil Davacı, …/…/… Tarihinden beri davalı ile evlilik birliğini sürdürmektedir. …, …, …, gibi sebeplerden ötürü artık müvekkil davacı için davalı ile aynı çatı altında yer almak imkansız hale gelmiştir.

Ayrı yaşamakta haklı olan müvekkilin ayrı olarak yaşamını devam ettirebilmesi için kendisine tedbir nafakası bağlanmasını talep zorunluluğu doğmuştur.

DELİLLER                                  :  Nüfus kaydı, tanık, her türlü yasal ve takdiri delil.

HUKUKİ NEDENLER                    :  İlgili kanun hükümleri

SONUÇ VE İSTEM                       : Yukarıda belirtilen hususlar göz önüne alınarak tedbir nafakası talebinin kabul edilmesine,… TL tedbir nafakasının aylık olarak davalıdan alınıp davacı tarafa verilmesine vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımla vekâleten arz ve talep ederim. …/…/…

Davacı veya Vekili

Adı ve Soyadı

İmza
***

İSTANBUL … AİLE MAHKEMESİNE

 

DAVACI                                     : Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik No

Adres

VEKİLİ                                       : Avukat Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik No, Sicil No

Adres

DAVALI                                     : Adı ve Soyadı,

Adres

DAVA KONUSU                          : Nafakanın kaldırılmasına karar verilmesi istemidir.

AÇIKLAMALAR                          : Davacı müvekkil ile davalı taraf ile … Aile  Mahkemesinin …/…/… tarih ve …/…E., …/… K. sayılı kararı ile boşanmıştır. Mahkeme görülmekte olan boşanma davasında davalı lehine … Türk lirası yoksulluk nafakasına karar vermiştir.

Davalı tarafın… tarihinde evlendiğini öğrenmiş bulunmaktayız. Medeni Kanunun ilgili maddesi gereğince hükmedilen yoksulluk nafakasının dava tarihi itibariyle kaldırılması için bu davayı açmak zarureti hasıl olmuştur.

DELİLLER                                  :  Nüfus kaydı, tanık, mahkeme kararı, her türlü yasal ve takdiri

delil.

HUKUKİ NEDENLER                    :  İlgili kanun hükümleri

SONUÇ VE İSTEM                       :  Yukarıda sunulan nedenlerle, … Aile mahkemesi ‘nin  …/…/… tarih ve E. …/…, K. …/… Sayılı kararı ile bağlanan yoksulluk nafakasının davalının resmî olarak evlenmesi nedeni ile dava tarihinden itibaren kaldırılmasına karar verilmesini saygı ile vekaleten arz ve talep ederim. …/…/…

Davacı Vekili

Adı ve Soyadı

İmza

***

İSTANBUL … AİLE MAHKEMESİNE

 

 

 

DAVACI                                     : Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik No

 

Adres

 

VEKİLİ                                       : Avukat Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik No, Sicil No

 

Adres

 

DAVALI                                     : Adı ve Soyadı,

 

Adres

 

DAVA KONUSU                          : Fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarımız saklı kalmak kayıt ve şartıyla aylık ödenen … TL iştirak nafakasının aylık … TL ye artırılmasına karar verilmesi talepli dilekçemizdir.

 

AÇIKLAMALAR                         : Müvekkil davacı … ile davalı taraf …Aile Mahkemesinin …E., …K. Sayılı ve … tarihli boşanma kararı ile boşanmışlar, müşterek çocuk … doğumlu… velayeti davacı müvekkilime verilmiş, … TL tedbir nafakası boşanma kararının kesinleşmesi ile birlikte geçerli olmak üzere aylık … TL olarak belirlenmiştir. Anılan boşanma kararı … Tarihinde kesinleşmiştir.

 

Kararın kesinleştiği tarihten sonra davalı taraf iki kere nafaka bedelini kendi isteğine göre artırmış olup 2010 yılı Ocak ayından beri de anılan iştirak nafakası bedeli aylık … TL olarak ödenmektedir.

 

Müşterek çocuk …, boşanma davasının kesinleştiği tarihte … Yaşında olup kreş çağındadır. Ancak şu anda müşterek çocuk ilköğretim okulunda okumaktadır. Doğal olarak ihtiyaçları maddi manevi artmıştır. Müvekkilim davacı ise çalıştığı işinden sağlık sebebiyle ayrılmış ve emekli olmuştur.

 

Müvekkil davacı şu anda kiralık evde oturmakta olup aylık … TL kira ödemektedir. Ayrıca kredi borçları bulunmaktadır.

 

Davalı taraf, … Çalışmakta olup gayet rahat bir hayat sürmekte, tatillerini yurtdışında geçirmekte, maddi açıdan çok rahat yaşamakta, gelirini aylık … TL olarak gösterip kredi kullanmaktadır. Ailesine ait evde oturmakta olan davalının kira yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak maalesef hem müşterek çocuğunu düzenli olarak görmemekte ve hem de şu anda ödenen nafakayı dahi düzenli olarak ödememektedir.

 

Şu durumda ödenmekte olan aylık … TL iştirak nafakası bedeli çok düşük kalmakta olup bugünün şartları, paranın alım gücünün düşmesi ve müşterek çocuğun gelişen, değişen ve artan maddi ihtiyaçları sonucunda kesinlikle yetmemektedir.

 

Bu sebeplerle fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla aylık ödenen iştirak nafakası bedelinin … TL den … TL ye artırılması talebiyle Sayın Hâkimliğinize başvuru zorunluluğu doğmuştur.

 

DELİLLER                       :  Nüfus kayıtları, tanık beyanları,  maddi ve sosyal durum araştırmaları, banka kayıtları ve her tür yasal delil.

 

HUKUKİ NEDENLER                      :  İlgili kanun hükümleri

 

SONUÇ VE İSTEM                         :  Yukarıda arzolunan sebeplerle fazlaya ilişkin tüm talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla aylık ödenen iştirak nafakası bedelinin … TL den … TL ye artırılmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesi saygı ile vekaleten arz ve talep olunur…

 

Davacı Vekili

 

Adı ve Soyadı

 

İmza